سرمایه داری با جواهرات

اغلب فرهنگها همواره میزان زیادی از ثروت خود را به صورت طلا و جواهرات نگهداری میکرده‌اند. تعدادی از فرهنگها، بخشی از جهیزیه عروسی را از جواهرات در نظر می‌گرفتند. همچنین جواهرات به‌عنوان پول رایج یا کالای تجارتی مورد استفاده بوده است. برخی از انواع زیورآلات مانند سنجاق‌ها و سگک‌ها به دلیل جنبه کاربردی‌شان مطرح بوده‌اند، اما بر اساس نوع کاربردشان، عناصر دکوراتیو را نیز به‌خود پذیرفته‌اند. جواهرات همچنین می‌توانند به‌عنوان نماد عضویت در گروهی خاص مورد استفاده قرا رگیرند (اصلیبهای مسیحی).

Image result for ‫جواهرات‬‎

یا می‌توانند نمونه جایگاه و موقعیت ویژه‌ای باشند، مانند استفاده از حلقه ازدواج.استفاده از طلسم‌ها برای محافظت یا دورکردن نیروهای شیطانی نیز در برخی از فرهنگ ها متداول است. این نمونه زیورها می‌توانند نماد هم باشند. اگرچه جنبه هنری جواهرات از زمانهای بسیار گذشته مورد توجه بوده است، اما دیگر کاربردهای ذکر شده در بالا نسبت به آن برتری داشته‌اند. در اواخر قرن 19 بود که با آثار استادانی چون پیتر کارل فابرژ و رنه لالیک، هنر نسبت به کارکرد و ارزش مادی زیور، برتری یافت. این گرایش تا دوران مدرن ادامه یافت و توسط هنرمندانی چون روبرت لیموریس ، اد لوین و البرتو رپاسی گسترش پیدا کرد.

جواهراتبرای مشخص کردن جایگاه افراد مورداستفاده قرار می‌گرفته‌اند؛ مثلاً در رم باستان، تنها اقشار ویژه‌ای اجازه استفاده از انگشتر را داشتند. بعدتر، قوانین خزانه‌ای، مشخص می‌کرد چه کسانی می‌توانند چه نوعی از جواهرات را استفاده کنند و این هم بر اساس طبقه اجتماعی افراد تعیین می‌شد. اصول فرهنگی نیز نقش مهمی را در این زمینه ایفا می‌کرد. به‌عنوان مثال استفاده از گوشواره برای مردان در غرب، در اواخر قرن ۱۹ و قرن ۲۰ یک ویژگی زنانه تلقی شد. بعدتر نمایش زیورآلات بدن ازقبیل پیرسها مورد قبول قرارگرفت و از طرف برخی افراد نشانی از جرات و دلاوری بود، در عین حالیکه در برخی گروههای دیگر کاملاً رد می‌شد.

صنعت جواهرات در اوایل قرن بیستم استفاده از انگشترهای ازدواج و نامزدی را برای مردان رواج داد با این ادعا که این مساله ریشه در قرون وسطی داشته است. در میانه دهه ۱۹۴۰ ، ۸۵ درصد از ازدواجها در آمریکا با دو انگشتر ازدواج برگزار شد. ادیان نیز در استفاده از زیورآلات نقش داشته اند. به عنوان مثال، استفاده از زیورآلات طلا در اسلام برای مردان حرام است و یک تابوی اجتماعی محسوب می‌شود و بسیاری از ادیان هم استفاده بیش از اندازه از آن را محدود کرده‌اند.

سنگ‌های قیمتی از زمانهای گذشته علاوه بر زینت و ارزش مادی، بیشتر جنبه سحر و جادو داشته و به‌عنوان طلسم برای صاحبان جواهرات محسوب می‌شده‌اند. باور بر این بوده که دارندگان طلسم قادر به دور کردن شیاطین، امراض و دیگر حوادث ناخوشایند از خود هستند و عقیده داشتند که فرشتگان آنها را حمایت کرده و از سلامتی و خوشبختی برخوردار خواهند ساخت .تا اوایل قرن نوزدهم همچنان اعتقاد بر این بود که سنگهای قیمتی به عنوان شفادهنده بیماریها و ناراحتیهای جسمی موثر هستند .گاهی وجود نگین یا تک های از سنگ جواهر در اتاق و یا نزدیک بیمار برای القای باور به شفا برای بیمار کافی بود .یا برای برطرف کردن درد بیمار آن را بر روی قسمت ناراحت بدن می‌گذاشتند و یا نگین یا تکه سنگ جواهر را به پودر تبدیل کرده و به بیمار می‌خوراندند. در فرهنگها و اقوام مختلف، همواره از انواع سنگهای قیمتی و نیمه قیمتی به عنوان اشیایی نمادین و مظهر مفاهیمی خاص یاد شده است. این مفاهیم به‌ویژه بسته به‌میزان رواج و منابع سنگها و جواهرات موجود در آن منطقه پر رنگتر می‌شوند. مثلاً«الماس نماد نور، زندگی، خورشید، بقا، شکست ناپذیری، خلوص و معصومیت است و زمرد نشان بی مرگی، امید، بهار، جوانی، ایمان و ماه و یاقوت نشان عزت، سلطنت، غیرت، نیرو، عشق، آرزو، زیبایی، طول عمر و آسیب ناپذیری می‌باشند.

هر کدام از سنگهای قیمتی و نیمه قیمتی در میان اقوام مختلف و فرهنگهای گوناگون کاربردهایی داشته که عمده‌ترین آنها کاربرد نمادین سنگها بوده است، به عنوان مثال، الماس از فراوان‌ترین عنصر موجود در طبیعت یعنی از کربن ساخته شده و سخت ترین ماده را در روی زمین شکل می‌دهد. در الماس دو صفت متضاد معمول یترین” و نادرترین” در کنار هم یافت می‌شوند. از این دوگانگی در ماهیت علم الهیات برای توصیف خصوصیات روحی و اخلاقی انسان نیز استفاده می‌شود. ولی به‌طور کلی از الماس در ادیان به‌عنوان سمبل ابدیت و بقا نام برده شده است.

چنین نمادهایی برای بسیاری از سنگها مطرح بوده و هر سنگی در فرهنگهای مختلف دارای نماد یا مفهومی خاص بوده است که پرداختن به تمام آنها هدف این بحث نیست، آنچه مطرح است وجود مفاهیمی پشت هر کدام از انواع سنگها و جواهراتی است که استفاده آنها در فرهنگها این مفاهیم را نیز به‌دنبال خود در میان مردم آن سرزمین یدک می‌کشد و احتمالا گسترش می‌دهد. استفاده از جواهرات و زیورها همچنین در هر فرهنگی متفاوت با فرهنگ دیگر بوده و این محصول با بازه انعطاف بسیار بالا با توجه به رسوم و افکار و کاربردهای ویژه در منطقه خود مورد استفاده قرارمی‌گیرد. مثلاً در بخشی از مصر، عروس مجموعه‌ای از ۸ انگشتر را به‌دست می‌کند که برابر با عدد تعادل کیهانی است و عدد اصلی و میانجی مسیرها (تصویر ۱) نمونه‌های دیگری از این دست جواهرات را در تصاویر شماره ۲ و ۳ می‌بینید. همانطور که مشاهده می‌شود، نمادین بودن، خود یک کارکرد مستقل برای زیورآلات محسوب می‌شود و همین مساله بر لزوم توجه ویژه به نشانه‌شناسی در جواهرات تاکید دارد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *