سبک مصرف و طرح های طلا

بورد یو با بهره گیری از فضای اجتماعی که حجم و ترکیب سرمایه های موجود در آن تعین کننده می باشد به بررسی سبک زندگی و الگوهای مصرفی پرداخته است . به عقیده وی ، فضاهایی که به واسطه ارجحیت در غذا ، پوشاک و استفاده از وسایل آرایشی تعریف می شوند ، براساس ساختار بنیادین مشابهی سازماندهی می شوند . این ساختار مشابه همان فضای اجتماعی است که حجم و ترکیب سرمایه تعیین کننده آن است .

 


بنابراین بوردیو معتقد است که انواع گوناگون سرمایه تعیین کننده سبک زندگی و الگوهای مصرف افراد است و نوع لباس ، استفاده از وسایل آرایشی و تابع مد بودن نیز تحت تاثیر سرمایه ها قرار دارد . از آنجا که سرمایه فرهنگی قریحه فرد را تحت تاثیر قرار می دهد ، سبب می شود قریحه هایی متفاوت در میان افراد شکل بگیرند . بدین سان ، سبک زندگی نیز در نظر بورد یو پیامد قریحه ها است ( فاضلی ، 38 :1382 ) .
به عقیده وی قدرت و برتری نسبت به دیگران نه تنها از تملک منابع مادی بلکه از تملک منابع فرهنگی و اجتماعی نیز سرچشمه می گیرد . همچنین از طریق کاربرد مفهوم سرمایه نمادین علاوه بر بیان اهمیت نمادها در فهم پدیده های اجتماعی ، توجه ما را به این نکته جلب می کند که ارزش هر شکلی از سرمایه تا حدی به شناخت اجتماعی نسبت به آن بستگی دارد . سرمایه ارزشمند است زیرا ما به طور جمعی و گاهی بر خلاف میل خود آن را ارزشمند می دانیم .

این مسئله می تواند وضعیتی را موجب شود که موجودی سرمایه ی ما ارزشی مضاعف یابد . مثلاً داشتن پول زیاد ارزشمند است ، زیرا هم قدرت خرید ما را بالا میبرد و هممنزلت بالاتری برای ما ایجاد می کند ( گرنفل ، 153 :1389 ) .
بوردیو در چند جا اظهار میکند که منظور او از تمایز این است که گروه های انسانی در فضای اجتماعی مشخصه های فرهنگی خاصی پیدا می کنند که آنان را از یکدیگر جدا می سازد . آنان فرهنگ های متفاوتی دارند ، و ” تمایز ” از این جا برمی خیزد . البته این تفاوت ها می تواند بهنقطه ی کانونی ستیز نمادین مبدل شود . در این ستیز اعضای گروه ها به دنبال اثبات برتری فرهنگی خود و نیز کسب تاًیید رسمی برای آن هستند . این ستیز های نمادین عملاً جنبه هایی از نزاع طبقاتی هستند ( همان ، 163 ).
بوردیو ، تحلیل وبلن و زیمل را پیچیده تر ساخت و آن را چند گام جلوبرد. وی تحلیل انگیزه های مصرف را به چیزی فراتر از اقدام آگاهانه برای همچشمی ( وبلن ) و تمایز (زیمل ) کشانید . وی علاقه ای نداشت که نشان دهد گروه های اجتماعی به شیوه های گوناگون مصرف می کنند ، بلکه میخواست معلوم کند که گروه های فرادست و فرودست طبقات متوسط ، درگیر مبارزه های بی پایان : اما ملایم برای تثبیت هویت ، ارزش و موقعیت اجتماعی خود هستند . مصرف و خصوصاً مصرف فرهنگی ، ابزاری برای تولید فرهنگی ، مشروعیت سازی و مبارزه در فضای اجتماعی است . مصرف مصرف چیزی بیش از برآوردن خواسته های زیستی است . ارزشها ، نشانه ها و نمادها ، فعالانه درگیر تولید و باز تولید ساختارهای اجتماعی هستند ( غیاثوند و همکاران ، 40 : 1389 ) .
همانطور که از نظریه بوردیو برگرفته می شود می توان گفت از آنجایی کالاها به چندین منظور صورت می گیرد ، از جمله : نشان دادن ذائقه ی هنری و سرمایه نمادین . فردی که ازطلا و جواهر استفاده می کند ، سعی دارد برتری اجتماعی و منزلت خود را به دیگران نشان دهد . در این میان کسانی که از سرمایه ی فرهنگی بیشتری برخوردارند گرایششان به مد و مدگرایی کمتر است و به ذائقه ی هنری خود بیشتر توجه می کنند و بالعکس . اگر گفته ی وبلن را با نظر بوردیو در ارتباط با سرمایه فرهنگی ترکیب کنیم می توانیم این فرض را مطرح نماییم که افرادی که از میزان سرمایه ی فرهنگی بالایی برخوردارند ، نیازی به مصرف تظاهری طلا و جواهر برای کسب منزلت ندارند.
مشارکت کنندگان و روش پژوهش
تحقیق کیفی نگرشی روش مند برای توصیف عمیق تجربیات زندگی و کشف معنای آن هاست : که بر اساس روش های متنوعی انجام می گیرد . در این رابطه دونالک اشاره می کند که مطالعات کیفی ، تجارب روزمره زندگی افراد را در مورد مطالعه قرار می دهد تا فهم پدیده هایی که به طور طبیعی رخ می دهند را میسر سازد و در نهایت به زندگی روزمره معنایی ببخشد . در این روش هیچ متغیری دست کاری و هیچ کدام از متغییرهای زمینه ای کنترل نمی شوند ( عابدی ، 64 :1385 ) .
روش های جمع آوری داده ها در تحقیقات کیفی عبارتند از : مشاهده ، مصاحبه ی آزاد ، نیمه آزاد و گروهی ، فیلم برداری ، عکاسی ، یادداشت برداری در محیط یا ترکیبی از این روش ها . داده های ثانویه از طریق بررسی مدارک مختلف مانند : اینترنت ، آمارهای ارائه شده توسط دولت ها ، انتشارات موسسات صنعتی ، روزنامه ها و … به دست می آیند ( همان ،67 ) .
روش مورد استفاده  پژوهشگران در این پژوهش تحلیل کیفی – اکتشافی با روش مشاهده ، مصاحبه عمیق نیمه ساختار مند ، فیلم برداری و عکاسی بوده است و داده های ثانویه از طریق اسناد کتابخانه ای و اینترنت حاصل شده است .
یافته های پژوهش :
جهت گردآوری پژوهش به فروشگاه های زیورآلات  در سطح شهر مراجعه کردیم ،که اغلب هم کارهای سنتی داشتند و هم مدرن . و فروشگاه کاملا سنتی و کاملا مدرن و مشتریانی با طبقه اجتماعی بالا بودهد و بالعکس . و اینگونه که از ظاهر فروشگاه ها برداشت می شد دکور ، طراحی داخلی و محل قرار گرفتن مغازه بسته به بالا و یا پایین شهر بودن در کسب و کار آنان بسیار موثر است . در ادامه به توضیح بیشتر می پردازیم :
در این پژوهش با 8 تولید کننده و 8 فروشنده با سابقه کاری متفاوت و 12 خریدار مصاحبه ی عمیق انجام داده ایم و روند تغییر مد و سلیقه ، سبک مصرف و طرح های طلا از گذشته تا کنون در سیرجان از منظر سه گروه بالا را سنجیده ایم .

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *