اجرت المثل چیست؟

اجرت‌المثل یکی از همان حقوق ویژه‌ای است که در شرع مقدس اسلام زن وظايف خاصي در زندگي زناشويي دارد كه توسط قانون و شرع برشمرده شده است. اين وظايف شامل تمكين عام و تمكين خاص است. مطابق قانون به محض ازدواج، ميان زوجين وظايف و تكاليفي برقرارر مي‌شودد كه آنها بايد نسبت به يكديگر آن را انجام دهند.

  تمکین عام:

تمکین عام به معنای حضور زن در زندگی مشترک و عمل به وظایفی است که شرع و قانون تعیین کرده است. مثلاً زن شرعا نمی‌تواند بدون اجازه همسرش از خانه خارج شود. ادامهه تحصیلل و کار کردن زن در خارج از منزل نیز باید با اجازه شوهر باشد، هر چند در حال حاضر بسیاری از زنان این حقوق را در عقدنامه دریافت می‌کنند.

 تمکین خاص:

تمکین خاص نیز به معنای عمل کردن زن به وظایف زناشویی است.

زوجه ممکن است در زندگی مشترک در مقابل انجام کارها قصد مطالبه هیچ وجهی را نداشته باشد، در این صورت گفته می شود که زوجه قصد تبرع دارد. در چنین شرایطی زوجه می تواندد تقاضایی اجرت المثل ایام زوجیت بدهد. در مورد بار اثباتی این موضوع هم باید گفت که کسی که مدعی است که زوجه کارها را به صورت رایگان انجام داده است باید این ادعا را ثابت کند که قاعدتاً این شخص زوج است. برای تقاضای اجرت المثل ایام زوجیت باید شوهر تقاضای طلاق کند. در یک صورت حتی اگر طلاق از سوی زوج باشد باز هم زن نمی تواند در خواست اجرت المثل ایام زوجیت کند و آن وقتی است که در خواست طلاق از سوی شوهر ناشی از تخلف زن از وظایف همسری یا سوء اخلاق رفتار زوجه باشد، در این صورت نیز اجرت المثل تعلق نمی گیرد.

 مطالبه اجرت‌ المثل ایام زندگی مشترک:

یکی دیگر از دعاوی مالی که در محاکم خانواده طرح می‌شود، اختلاف درباره اجرت‌ المثل کارهای انجام‌شده از سوی زوجه در دوران زندگی مشترک است که می‌توان آن را یکی از آثارر مالیی واقعه طلاق دانست که در تبصره ۶ قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق به آن اشاره شده است.

اساساً مطالبه اجرت المثل منوط به جدایی نيست، البته چنين چيزی کم اتفاق می افتد که در یک زندگی آرام که افراد هيچ اختلاف جدی ندارند، زن بخواهد اجرت المثل ایام زوجيت بگيرد اما اگر کسی خواست چنين کاری را انجام دهد کاملا قانونی است، بدون اینکه نيازی به جدایی زن و مرد باشد.

در صورت تحقق موارد زیر، زن می تواند از شوهر خود مطالبه اجرت المثل کند:

 ۱. کار شرعاً به عهده زن نبوده باشد.

۲. عرفا برای آن کار اجرت المثل باشد.

۳. کارها به دستور زوج انجام شده باشد.

۴. زن با عدم قصد تبرع آن کارها را انجام داده باشد.

شروط ضمن عقد و اجرت‌المثل:

همسران می‌توانند در زمان عقد هر شرطی که خلاف مقتضای عقد نباشد را در عقدنامه بگنجانند. یکی از موارد پیشنهادی می‌تواند مشخص کردن تکلیف اجرت‌ المثل باشد. آنها می‌توانند شرط کنند که مثلاً زن برای انجام امور منزل به درخواست مرد ماهانه مبلغی را دریافت کند. یا اینکه شرط کنند اساساً مبلغی هیچ گاه به زن پرداخت نمی‌شود و زن هم حق مطالبه ندارد. در خارج از شکل قضایی زن و مرد می‌توانند برای دریافت و پرداخت این مبلغ با هم توافق داشته باشند.

البته از لحاظ قضایی شرط پرداخت این مبلغ مطالبه زن است اما مرد می‌تواند با رضایت همسرش مثلاً بابت اجرت‌ المثل ۳۰ سال زندگی مشترک، بخشی از خانه‌اش را به نام همسرش کند. در چنین مواردی دریافت یک رسید کتبی از همسر می‌تواند از لحاظ حقوقی از بروز مشکلات بعدی و درخواست مجدد زوجه جلوگیری کند، اما اگر مردی با اجبار، تهدید یا تطمیع همسرش را وادار به امضای برگه‌ای کند و در قبال مبلغی مشخص او را وادار به صرف نظر کردن از اجرت‌ المثل کند، این برگه از لحاظ حقوقی ارزشی ندارد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *